Przejdź do treści
Strona Facebook (nowe okno) Strona Tweeter.com (nowe okno) Strona Youtube.com (nowe okno)
Witamy w strefie inwestora, jeśli nie masz jeszcze konta, zarejestruj się.

Podatek dochodowy od osób fizycznych (PIT)

PODATEK DOCHODOWY OD OSÓB FIZYCZNYCH (PIT)

Podatek dochodowy od osób fizycznych (ang. PIT - Personal Income Tax - podatek od dochodów osobistych). Jest to podatek bezpośredni, który płacą osoby fizyczne od uzyskanych dochodów, a w niektórych przypadkach od uzyskanych przychodów. Ustawodawca przewidział także możliwość opłacania tego podatku w uproszczonej (zryczałtowanej) formie przez niektórych przedsiębiorców. Podstawowym aktem prawnym, który reguluje podatek PIT, jest ustawa z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób firycznych. Natomiast przepisy w zakresie ryczałtu ewidencjonowanego znalazły się w ustawie z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne.

 

Rozliczanie podatku PIT
Jak rozliczyć PIT?

 

Podmiot opodatkowania:

Osoby fizyczne, które mają miejsce zamieszkania na terytorium Polski podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów(nieograniczony obowiązek podatkowy w Polsce). Osoby fizyczne, które nie mają miejsca zamieszkania w Polsce podlegają obowiązkowi podatkowemu tylko od dochodów osiąganych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (ograniczony obowiązek podatkowy w Polsce).

Za osobę mającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uznaje się osobę, która:

  • przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dłużej niż 183 dni w roku podatkowym, lub
  • posiada na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej centrum interesów osobistych lub gospodarczych (tzw. ośrodek interesów życiowych).

Powyższe zasady stosuje się z uwzględnieniem przepisów odpowiednich umów o unikaniu podwójnego opodatkowania. W związku z tym nawet, jeśli w świetle polskich przepisów wewnętrznych dana osoba spełnia kryteria rezydencji w Polsce, należy zawsze zastosować właściwe kryteria zawarte w umowie międzynarodowej w celu rozstrzygnięcia, w którym kraju znajduje się jej faktyczne miejsce zamieszkania dla celów podatkowych.

Przedmiot opodatkowania:

Źródła przychodów podlegające opodatkowaniu PIT:

  • stosunek służbowy i stosunek pracy, w tym spółdzielczy stosunek pracy, emerytura lub renta;
  • działalność wykonywana osobiście;
  • pozarolnicza działalność gospodarcza;
  • działy specjalne produkcji rolnej;
  • najem, podnajem, dzierżawa, poddzierżawa oraz inne umowy o podobnym
    charakterze;
  • kapitały pieniężne i prawa majątkowe;
  • odpłatne zbycie m.in. nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości, rzeczy ruchomych;
  • działalność prowadzona przez zagraniczną spółkę kontrolowaną;
  • inne źródła. 

Przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie stosuje się m.in. do przychodów podlegających przepisom od podatku od spadków i darowizn, czynności, które nie mogą być przedmiotem prawnie skutecznej umowy, przychodów opodatkowanych podatkiem tonażowym.

Podstawa opodatkowania:

Podstawą opodatkowania w podatku dochodowym od osób fizycznych jest zasadniczo suma dochodów z poszczególnych źródeł przychodów. Dochód ustawodawca definiuje jako dodatnią różnicę między sumą przychodów a kosztami ich uzyskania w danym roku podatkowym.

Skala podatkowa:

Osoby fizyczne w Polsce są podmiotami podatku dochodowego od osób fizycznych liczonego co do zasady na podstawie progresywnej skali podatkowej. Stawki podatku zróżnicowane są ze względu na uzyskiwany dochód, rozumiany jako całkowity przychód pomniejszony o koszty uzyskania przychodu, uzyskiwany w ciągu danego roku podatkowego.

W 2015 roku podatek dochodowy od osób fizycznych liczony jest przy zastosowaniu następującej skali podatkowej:

Podstawa obliczenia podatku w złotych

Podatek wynosi

ponad

do

 

85.528

18% minus kwota zmniejszająca
podatek 556 zł 02 gr

85.528

 

14.839 zł 02 gr + 32% nadwyżki
ponad 85.528 zł

 

Działalność gospodarcza:

Osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą podlegają opodatkowaniu według skali podatkowej.

Osoby te na swój wniosek mogą opodatkować uzyskiwane dochody podatkiem liniowym 19%, z uwzględnieniem ograniczeń dotyczących usług na rzecz dotychczasowego/ byłego pracodawcy oraz świadczeń z zakresu usług zarządzania.

W zależności od rozmiarów prowadzonej działalności gospodarczej, po spełnieniu określonych warunków podatnik może złożyć wniosek o zastosowanie uproszczonych form opodatkowania tj.:

  • ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych (podatek obliczany jest bez potrącenia kosztów uzyskania przychodów);
  • karty podatkowej (podatek ustalany jest przez urząd skarbowy w zależności m.in. od rodzaju działalności przedsiębiorcy).

Stawki podatku - szczególne kategorie przychodów:

Niektóre kategorie dochodów (przychodów) podlegają opodatkowaniu wg odrębnych zasad. Są to m.in. dochody (przychody) z tytułu:

  • najmu prywatnego (na wniosek podatnika - 8,5% ryczałt od przychodów ewidencjonowanych);
  • dywidend (19% podatek zryczałtowany);
  • odsetek z oszczędności (19% podatek zryczałtowany);
  • dochodów z tytułu udziału w funduszach kapitałowych (19% podatek dochodowy);
  • zysków ze sprzedaży papierów wartościowych (19% podatek dochodowy);
  • sprzedaży nieruchomości prywatnej (co do zasady 19% podatek dochodowy);
  • wygranych w konkursach, grach i zakładach wzajemnych oraz nagród związanych ze sprzedażą premiową (10% podatek zryczałtowany);
  • dochodów zagranicznej spółki kontrolowanej (19% podatek dochodowy).

Niektóre kategorie przychodów wypłacane przez polskich płatników na rzecz nierezydentów podlegają opodatkowaniu ryczałtowemu w wysokości 20% przychodów. Są to m.in. przychody z tytułu:

  • zasiadania w zarządzie lub radzie nadzorczej;
  • umów cywilnych;
  • działalności rozrywkowej lub sportowej;
  • świadczeń księgowych;
  • usług prawnych i doradczych;
  • usług reklamowych;
  • należności licencyjnych, informacji know-how, praw autorskich.

W przypadku nierezydentów zastosowanie stawek podatku wynikających z treści danej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, jak również zwolnienie z poboru podatku źródłowego możliwe jest po przedstawieniu przez nierezydenta certyfikatu potwierdzającego miejsce zamieszkania dla celów podatkowych.

W przypadku podatników, którzy osiągają dochody z nieujawnionych źródeł przychodów lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach, obowiązuje sankcyjna 75% stawka podatku.

Ulgi podatkowe: 

W 2015 r. podatnicy podatku dochodowego od osób fizycznych mogą skorzystać z szeregu ulg podatkowych, w tym m.in. z:

  • odliczenia składek na obowiązkowe ubezpieczenie społeczne zapłacone w kraju
    oraz, pod pewnymi warunkami, zapłaconymi za granicą;
  • ulgi na Internet (z istotnymi ograniczeniami dla podatników rozliczających ulgę internetową w ubiegłych latach podatkowych);
  • odliczenia darowizn;
  • ulgi na indywidualne konto zabezpieczenia emerytalnego;
  • odliczenia składek na obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne zapłacone w kraju oraz, pod pewnymi warunkami, zapłaconymi za granicą;
  • ulgi na dzieci;
  • ulgi podatkowej dla rezydentów podatkowych, osiągających określone kategorie dochodów w państwie, do którego ma zastosowanie proporcjonalne odliczenie podatku zagranicznego (tzw. ulga abolicyjna).

Zeznanie podatkowe: 

Termin na złożenie rocznego zeznania podatkowego upływa 30 kwietnia roku następującego po roku rozliczeniowym. Zasada ta nie ma zastosowania do przychodów opodatkowanych ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych lub w formie karty podatkowej.

Co do zasady, podatnicy składają zeznanie indywidualnie. Małżonkowie, rezydenci podatkowi w Polsce mogą, po spełnieniu określonych przesłanek, złożyć wspólne rozliczeniu podatkowe w zakresie dochodów podlegających opodatkowaniu według skali podatkowej.

Prawo do wspólnego rozliczenia z małżonkiem przysługuje również dla:

  • małżonków mających miejsce zamieszkania w innym niż Polska państwie UE, państwie należącym do EOG lub w Szwajcarii,
  • małżonków, z których jeden podlega nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Polsce, a drugi ma miejsce zamieszkania w innym niż Polska państwie UE, EOG albo w Szwajcarii,

-jeżeli (dotyczy obu wypadków) osiągnęli oni podlegające opodatkowaniu w Polsce przychody w wysokości stanowiącej łącznie co najmniej 75 proc. całkowitego przychodu osiągniętego przez oboje małżonków w danym roku podatkowym i udokumentowali certyfikatem rezydencji miejsce zamieszkania dla celów podatkowych.

Szczególne zasady opodatkowania dotyczą również osób składających zeznanie podatkowe jako osoby samotnie wychowujące dziecko oraz osób będących nierezydentami podatkowymi w Polsce, opuszczającymi Polskę przed upływem terminu na złożenie zeznania rocznego.

Składki do systemu ubezpieczeń społecznych:

Obowiązujący w Polsce system ubezpieczeń społecznych obejmuje ubezpieczenie emerytalno-rentowe, ubezpieczenie wypadkowe, chorobowe. Ubezpieczeniem objęci są m.in. pracownicy, osoby prowadzące własną działalność gospodarczą, zleceniobiorcy. Osoby te podlegają również obowiązkowym ubezpieczeniom zdrowotnym.

Obowiązkowe składki po stronie pracownika oraz pracodawcy obowiązujące w 2013 r. wymienione są poniżej:

Składka % całkowitego miesięcznego wynagrodzenia

Razem

Pracownik

Pracodawca     

Ubezpieczenie emerytalne

19,52%***

9,76%

9,76%

Ubezpieczenie rentowe

8,00%***

1,50%

6,50%

Ubezpieczenie zdrowotne

9%

9%*

-

Ubezpieczenie chorobowe

2,45%

2,45%

-

Ubezpieczenie wypadkowe

0,40-3,60%

-

0,40-3,60%**

Fundusz emerytur Pomostowych****

1,5%

-

1,5%

Fundusz Pracy

2,45%

-

2,45%

Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych

0,10%

-

0,10%

 

* Odliczane częściowo od miesięcznej zaliczki na podatek.
** 1,80 % należne w pierwszym roku działalności pracodawcy (od 1 kwietnia 2015 r.).
*** W 2015 roku kwota ograniczenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe wynosi 118 770 PLN.
**** Składka należna za pracowników urodzonych po 31 grudnia 1948 i wykonujących pracą w warunkach szkodliwych.

Zapłata składek do systemu ubezpieczeń społecznych powinna nastąpić do 15 dnia każdego miesiąca.

Wynagrodzenie za czas niezdolności pracownika do pracy:

Pracodawca jak również Zakład Ubezpieczeń Społecznych zobowiązani są do zapłaty wynagrodzenia za czas niezdolności pracownika do pracy na zasadach przedstawionych w poniższej tabeli:

Czas niezdolności

Płacone przez pracodawcę

Płacone przez ZUS

Od 1 do 14 dni choroby dla
pracowników powyżej 50 roku życia

80% średniego wynagrodzenia**

 

Od 1 do 33 dni choroby dla
pozostałych pracowników

80% średniego wynagrodzenia**

 

od 14 dni lub od 33 dni choroby

 

80% średniego wynagrodzenia*

 

* Zasiłek chorobowy, wypłacany przez ZUS podlega obniżeniu do 70% średniego wynagrodzenia w przypadku pobytu w szpitalu.
** Średnie wynagrodzenie z okresu ostatnich 12 miesięcy.

W przypadku niezdolności pracownika do pracy wskutek wypadku związanego z pracą, choroby w okresie ciąży lub urlopu macierzyńskiego oraz w związku z oddawaniem tkanek lub organów pracownicy uprawnieni są do otrzymania 100% swojego wynagrodzenia.

 

Źródło: http://www.paiz.gov.pl/prawo/system_podatkowy/pit